Мафҳумҳои асосии ҳуқуқшиносии муқоисавӣ, яъне низоми ҳуқуқӣ ва оилаи ҳуқуқӣ баррасӣ шудааст. Дар он мафҳум, хусусиятҳо, сохтор ва муносибатҳо ба таснифи низомҳои ҳуқуқӣ пешниҳод карда шудаанд. Муносибати доктриналӣ ба таснифи низомҳои ҳуқуқӣ боиси ҷудо кардани намудҳои муайяни намудҳои гуногуни оилаҳои ҳуқуқӣ мегардад. Олимони хориҷӣ ва рус мавқеъҳои муҳимтаринро пешниҳод кардаанд, ки на танҳо такя ба омилҳои техникӣ-ҳуқуқӣ, балки бо омилҳои мушаххаси таърихӣ, ҷуғрофӣ, маънавӣ, сиёсӣ ва ғайра асоснок карда шудаанд. Сабаби асосии тафриқа дар муносибат ба меъёрҳои тасниф дар он аст, ки ба таърихи ташаккули сарчашмаҳои ҳуқуқ, сохтори низомҳои ҳуқуқӣ, сатҳи шуури ҳуқуқӣ, мақоми меъёрҳои динӣ ва ахлоқӣ, вазъи иқтисодиву иҷтимоии ҷомеа ва омилҳои дигар таваҷҷуҳи махсус ва аввалиндараҷа дода мешавад. Таъкид шудааст, ки дар замони муосир дар аксарияти давлатҳо дар соҳаи компаративистика ҳам ба омӯзиш ва ҳам ба таснифи низомҳои ҳуқуқии муосир аҳаммияти махсус дода мешавад. Ҳадафи асосии таҳқиқот муайян кардани қонуниятҳои ташаккули низомҳои ҳуқуқӣ, роҳҳои паҳншавии онҳо ва такмили қонунгузории миллӣ мебошад. Зарурати омӯзиши низомҳои ҳуқуқии муосир дар он аст, ки он на танҳо барои ошкор сохтани мушкилоти нав, аз қабили фаҳмиши ҳуқуқӣ, ҳуқуқэҷодкунӣ ва ҳуқуқтатбиқкунӣ, балки ҳамчунин барои муайян кардани ҳамаҷониба ва пурраи масъалаҳои ҳуқуқии марбут ба урфу одат, анъана, хусусиятҳои фарҳангиву миллӣ ва меъёрҳои динии давлати ҷудогонаи харитаи ҳуқуқии ҷаҳон нигаронида шудааст.
компаративистика;низоми ҳуқуқӣ; оилаи ҳуқуқӣ; таснифоти низомҳои ҳуқуқӣ; услуби ҳуқуқӣ; сарчашмаҳои ҳуқуқ; низоми ҳуқуқии романо-олмонӣ; фарҳанги ҳуқуқӣ; анъана; меъёрҳои динӣ
1. Алексеев, С. С. Право и правовая система / С. С. Алексеев. // Правоведение. - 1980. - № 1. – С. 27-34.
2. Ансель, М. Методологические проблемы сравнительного права // Очерки сравнительного права / Отв. ред. В. А. Туманов. - Москва, 1981. – С. 37–71.
3. Wigmore J. H. A Panorama of the World's Legal Systems. Seint Paul, 1928. Vol. 1-3.
4. Воситов, Х. А. Сравнительное правоведение в схемах и комментариях: учебное пособие / Х. А. Воситов; научный редактор Е. В. Хадыкина. – Хабаровск: Издательство ТОГУ, 2025. – 157 с.
5. Давид, Р., Жоффре-Спиноза, К. Основные правовые системы современности / пер. с фр. В.А. Туманова / Р. Давид. – Москва: Междунар. отношения, 2009. – 456 с.
6. Zaitay I. Bcitragc zur Rechtsvergleichung. Tubingen, 1976. 205 p.
7. Малько, А. В. Теория государства и права: / А. В. Малько. – Москва: Юристъ, 2007. – 304 с.
8. Марченко, М. Н. Курс сравнительного правоведения: учебное пособие для студентов вузов, обучающихся по специальности «Юриспруденция» / М. Н. Марченко. – Москва: Городец, 2002. – 1087 с.
9. Матузов Н. И. Правовая система развитого социалистического общества // Советское государство и право. - 1983. – № 1. – С. 18-26.
10.Муромцев Г. И. Основные правовые системы прошлого и современности / в кн. Проблемы общей теории права и государства / Под общ. ред. В. С. Нерсесянца. – Москва: Норма, 2002. – 832 с.
11.Правовая система социализма: в 2 книгах / ред. кол.: Кудрявцев В.Н. и др.; Ин-т государства и права АН СССР Кн. 1. – Москва, 1986. – 366 с.
12.Рассказов Л. П. К вопросу о критериях классификации правовых систем: цивилизованный подход. Тенденции сближения правовых семей в условиях глобализации // Научный журнал КубГАУ. - 2015. - № 111. – С. 134–150.
13.Саидов, А. Х. Сравнительное правоведение: академический учебник / А. Х. Саидов. – Москва: Норма: ИНФРА-М, 2020. – 320 с.
14.Саидов, А. Х. Сравнительное правоведение (Основные правовые системы современности): учебник / А. Х. Саидов; под ред. В. А. Туманова – Москва: Юристъ, 2003. – 448 с.
15.Schmidt F. Constitution of Statutes // Scandinavian studies in law. 1957: Vol.1 / Ed. by Folke Schmidt; Publ. under the auspices of the Faculty of law, Stockholm Univ.. – Stockholm: Almqvist & Wiksell, 1957. – 198 p.
16.Тихомиров, Ю. А. Курс сравнительного правоведения / Ю. А. Тихомиров. – Москва: Норма, 1996. – 427 с.
17.Халиков, А. Г. Правовая система зороастризма: дис. … д-ра юрид. наук: 12.00.01 / Халиков Абдурахим Гафорович. – Душанбе, 2004. – 421 с.
18.Ҳасанов, С. Ҳ. Назарияи давлат ва ҳуқуқ. Китоби дарсӣ / С. Ҳ. Ҳасанов, М. С. Ҳасанов. – Душанбе: Илм, 2017. – 496 с.
19.Цвайгерт, К. Введение в сравнительное правоведение в сфере частного права / К. Цвайгерт, Х. Кётц. – Москва: Междунар. отношения, 1998. – Т. 1. – 478 с.